In het Spoor van de Vagebonden: De Landlopersroute vanuit Turnhout
De Landlopersroute vanuit Turnhout behoort tot de meest veelzijdige en fascinerende themaroutes in de Antwerpse Kempen. Deze bekende lusvormige route neemt recreanten mee door een uniek cultuur- en natuurlandschap dat diep geworteld is in de geschiedenis van de regio. Aan het einde van de 19e eeuw ontstonden in de buurt van Turnhout de Rijksweldadigheidskolonies van Merksplas en Wortel: grootschalige agrarische gemeenschappen die werden opgericht om armoede, bedelarij en landloperij op te lossen. Mensen zonder vast adres of werk werden naar deze kolonies gebracht om er onder strak toezicht het land te bewerken en een gestructureerd leven te leiden.
Starten met de Landlopersroute te Turnhout betekent dat je vanuit een bruisende cultuurstad direct het uitgestrekte, serene achterland van de Noorderkempen intrekt. Het traject verbindt de historische binnenstad en de groen-ambachtelijke Stadsboerderij van Turnhout met de monumentale koloniedomeinen. In 2021 werden deze voormalige Koloniën van Weldadigheid officieel erkend als UNESCO-Werelderfgoed, wat een tocht langs deze route tot een erfgoedervaring van wereldklasse maakt.
Indrukwekkend UNESCO-Erfgoed en Historische Monumenten
Wie de Landlopersroute volgt, doorkruist een landschap van imposante symmetrie. Kaarsrechte eiken- en beukendreven, uitgestrekte landbouwvelden en monumentale gebouwencomplexen herinneren aan de tucht en orde van het vroegere kolonieleven. Langs het traject passeer je iconische bezienswaardigheden zoals de grote landlopersboerderij, de voormalige slaappaviljoenen en de statige ambtswoningen van de opzieners in Merksplas-Kolonie.
Een van de meest ingetogen stop-punten op de route is het historische Landloperskerkhof. Hier getuigen duizenden eenvoudige houten kruisjes met slechts een volgnummer van de vele anonieme bewoners die hier hun laatste rustplaats vonden. Even verderop, in Wortel-Kolonie, wandel of fiets je door dichte bossen en langs de idyllische vallei van het grensriviertje 'Het Merkske', waar natuurbehoud en erfgoed naadloos in elkaar overvloeien.
Afwisselend Landschap: Van Stadsboerderij tot Natuurreservaten
Hoewel de Landlopersroute hoofdzakelijk bekendstaat als een hoogwaardige fietsroute van ongeveer 57 kilometer, leent het traject (en de kortere lussen zoals de oostelijke lus van ca. 15,5 km rond Turnhout) zich evengoed voor prachtige wandelingen. De route is nagenoeg volledig vlak en over grote afstanden autovrij, wat zorgt voor een veilige en ontspannen tocht voor zowel sportieve fietsers, e-bikers als wandelaars.
Vanuit het Turnhoutse vertrekpunt aan de Stadsboerderij trek je al snel langs de rustgevende randen van het Turnhouts Vennengebied, een van de belangrijkste natte natuurreservaten van Vlaanderen. Onderweg wissel je paarse heide en spiegelende vennen af met schaduwrijke boswegen en historische dreefstructuren. Langs het traject liggen verschillende gezellige bezoekerscentra en fietscafés, waar je kunt pauzeren met een lokaal gebrouwen koloniebier of een traditionele Kempense lekkernij.
Praktische Informatie voor je Tocht
Wil je de Landlopersroute vanuit Turnhout verkennen? Met onderstaande praktische informatie ga je optimaal voorbereid op pad:
- Startpunten & Parkeren:
- Stadsboerderij Turnhout: Veldekensweg 10, 2300 Turnhout. Een ideaal vertrekpunt met parkeergelegenheid en horeca.
- Bezoekerscentrum Kolonie 5-7: Kapelstraat 10, 2330 Merksplas.
- Parking Jan Van Cuyck: Jan Van Cuyckstraat, Hoogstraten.
- Afstand & Traject: Het volledige lusvormige hoofdtraject bedraagt circa 57 km. Voor wie een kortere tocht wenst, is de verkortingslus (oostelijke lus rond Turnhout van ca. 15,5 km) een uitstekend alternatief.
- Bewegwijzering: De route is in twee richtingen bewegwijzerd met zeshoekige bordjes met het opschrift 'Landlopersroute' en maakt slim gebruik van het bekende fietsknooppuntennetwerk.
- Horeca & Rustpunten: Onderweg vind je uitstekende stop-mogelijkheden bij Stadsboerderij Turnhout, Bezoekerscentrum Kolonie 5-7 in Merksplas en Bezoekerscentrum De Klapekster in Wortel.
- Toegankelijkheid: De route verloopt hoofdzakelijk over goed verharde, autoluwe en vlakke wegen, waardoor deze uiterst geschikt is voor gezinnen, e-bikes en handbikes.
Of je nu geïntrigeerd bent door de aangrijpende sociale geschiedenis van de Kempen, het befaamde UNESCO-werelderfgoed wilt ontdekken, of simpelweg wilt genieten van kilometerslange rust in de natuur: de Landlopersroute in Turnhout biedt een onvergetelijke, verrijkende daguitstap voor jong en oud.